Таварыства перасоўных мастацкіх выстаў (1871–1923) – найбуйнейшае мастацкае аб'яднанне рускіх мастакоў, якое ўвайшло ў гісторыю мастацтва пад назвай “перадзвіжніцтва”. Прагрэсіўныя па рэалістычным увасабленні і дэмакратычныя па тэматыцы іх палотны сталі свайго роду “фасадам” нацыянальнай мастацкай школы. Яны далі адказ на патрэбу мастацтва стаць неабходным грамадству, раскрыць праўду жыцця ў мастацкіх вобразах. Мастакі-перадзвіжнікі адкрылі цэлы шэраг новых тэм у рускім мастацтве – “крытычна разважлівы” жанр, псіхалагічны партрэт, пераасэнсавалі стаўленне да нацыянальнага ландшафту, па-новаму паглядзелі на факты расійскай гісторыі. Імпульс, які задалі перадзвіжнікі ў жывапісе, быў настолькі моцным, што захаваўся яшчэ на мяжы XIX–XX ст. (нягледзячы на аб'ектыўнае зніжэнне цікавасці) і стаў прыкладам для пераймання ў савецкім мастацтве.
Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь валодае велізарнай і разнастайнай калекцыяй рускага мастацтва, у якой асобнае месца займаюць работы перадзвіжнікаў. У экспазіцыі будуць прадстаўлены творы жывапісу і графікі вядучых майстроў рускага мастацтва другой паловы XIX стагоддзя (менавіта яны склалі ядро таварыства): І. М. Крамскога, І. Я. Рэпіна, І. І. Шышкіна, В. Д. Паленава, В. І. Сурыкава, А. К. Саўрасава, а таксама вядомых мастакоў мяжы XIX–XX стагоддзяў – А. Я. Архіпава, А. М. Васняцова, С. А. Вінаградава, А. С. Сцяпанава і інш.
Упершыню ў Магілёве будзе прадстаўлена падборка работ
мастакоў-перадзвіжнікаў, якая ахоплівае разнастайныя жанры і перыяды існавання таварыства. Некаторыя з гэтых карцін на працягу многіх гадоў уваходзілі ў пастаянную экспазіцыю Нацыянальнага мастацкага музея і будуць прадстаўлены магілёўскай публіцы ў сувязі з тым, што стары корпус знаходзіцца на рэканструкцыі.
Выстава працягнецца да 29 лістапада 2026 года.
