Памяці Аляксандра Адамавіча Ярашэвіча

Памяці Аляксандра Адамавіча Ярашэвіча
Да 85-годдзя з дня нараджэння (28 жніўня 1940 г. – 28 кастрычніка 2016 г.)

Вядомы беларускі гісторык мастацтва А. А. Ярашэвіч нарадзіўся ў вёсцы Любкаўшчына Стаўбцоўскага раёна ў сялянскай сям’і.  Скончыў з залатым медалём школу ў Мікалаеўшчыне, паступіў ў Беларускі дзяржаўны ўніверсітэт па спецыяльнасці “атамная фізіка” працаваў настаўнікам на брэсцкім Палессі, вучыўся ў аспірантуры, затым працаваў ў Інстытуце ядзернай энэргетыкі Беларускай акадэміі навук. Прыкметай таго часу было ўзаемадзеянне “фізікаў і лірыкаў”, спрэчкі аб прыярытэтах: навука ці мастацтва. Разам з супрацоўнікамі акадэміі Ю.В. Хадыкам, І.М. Быцевай, В.В. Філіпавым, Э.С. Максімавай і інш. Аляксандр Ярашэвіч стаў удзельнікам мастацтвазнаўчага семінара, якім кіравала даследчыца старажытнабеларускага іканапісу Элеанора Іванаўна Вецер.  Яе лекцыі па гісторыі старажытнабеларускага сакральнага мастацтва, якія праходзілі ў залах Дзяржаўнага мастацкага музея БССР (з 1993 г. – Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь), і заняткі мастацвазнаўчага семінара ў сектары збора помнікаў Інстытута мастацтвазнаўства, этнаграфіі і фальклору Акадэміі навук БССР згуртавалі з ліку маладых беларускіх вучоных-атамшчыкаў кола аматараў старажытнабеларускага мастацтва.

Яны прымалі ўдзел у экспедыцыйных паездках па цэрквах і касцёлах Беларусі, ратавалі ад знішчэння помнікі царкоўнай даўніны, якія склалі ў будучым фонды старажытнабеларускага мастацтва Нацыянальнага мастацкага музея РБ і Музея старажытнабеларускай культуры Цэнтра даследавання беларускай культуры, мовы і літаратуры НАН Беларусі; удзельнічалі ў распачатай беларускім акадэмічным Інстытутам мастацтвазнаўства падрыхтоўцы выдання “Збора помнікаў гісторыі і культуры Беларусі”. Разам з вядомымі даследчыкамі беларускага мастацтва Л.М. Дробавым, В.Ф. Шматавым, В.В. Церашчатавай  дзейсны ўдзел у гэтых экспедыцыях прымаў і А.А. Ярашэвіч. 

У 1979 г. ён стаў навуковым супрацоўнікам, галоўным захавальнікам фондаў Музея старажытнабеларускай культуры, створанага пры Інстытуце мастацтвазнаўства АН БССР, канчаткова звязаўшы свой лёс са старажытнымі помнікамі.

Пад час шматгадовай работы ў Музеі старажытнабеларускага мастацтва (1979 – 2004)  Аляксандр Ярашэвіч сфарміраваўся як глыбокі даследчык, знаўца беларускай мінуўшчыны, гісторыі і культуры, медыевіст, археограф і публіцыст. Яго асабістую ўвагу на той момант прыцягнула  барочная алтарная скульптура, якой была прысвечана кандыдацкая дысертацыя даследчыка, абароненая ў 2003 г. 

З 2004 года і да апошніх дзён жыцця А.А. Ярашэвіч працаваў вядучым навуковым супрацоўнікам аддзела старажытнабеларускага мастацтва у Нацыянальным мастацкім музеі. Па яго ініцыятыве і непасрэдным ўдзеле былі здзейснены такія значымыя тэматычныя праекты старажытнабеларускага мастацтва як  “Праваслаўная ікона Расіі, Украіны і Беларусі”, “Алтарны жывапіс Беларусі”, “Святло нябеснае на зямлі”, “Беларускі іканастас”. Засталіся альбомы-каталогі, асобныя артыкулы, пошукі і знаходкі даследчыка, якія дазволілі вярнуць імёны шматлікім асобам на старадаўніх партрэтах. Дзякуючы старанням Аляксандра Адамавіча ў збор мастацкага музея былі перададзены з Жыровіцкага Успенскага манастыра ўнікальныя творы беларускага іканапісу канца XVII ст. Вялікім захапленнем даследчыка было вывучэнне цудадзейных абразоў Божай Маці, праслаўленых ў беларускіх храмах. Ім створана больш за тры сотні артыкулаў пра мастацкую спадчыну, у тым ліку для энцыклапедычных выданняў.

Аляксандр Ярашэвіч назаўжды ўвайшоў у кола тых выдатных даследчыкаў старажытнабеларускага мастацтва, дзякуючы якім нашы веды пра беларускую мастацкую спадчыну сталі больш грунтоўнымі, даставернымі і глыбокімі.

Калегі Аляксандра Адамавіча  Ярашэвіча захоўваюць аб ім добрую памяць. 

Супрацоўнікі аддзела старажытнабеларускага мастацтва

Падзеі
Паэтычны батл “Ясенін VS Маякоўскі”
Паэтычны батл “Ясенін VS Маякоўскі”

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Канцэрт POLIFONICA men і POLIFONICA kids “Гуканне вясны”
Канцэрт POLIFONICA men і POLIFONICA kids “Гуканне вясны”

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Мінскі і сібірскі перыяды жыцця і творчасці Яна Дамеля: новыя звесткі
Мінскі і сібірскі перыяды жыцця і творчасці Яна Дамеля: новыя звесткі

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Канцэрт “Пакаянне адчыні мне дзверы…”
Канцэрт “Пакаянне адчыні мне дзверы…”

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

частыя пытанні

Дзе я магу прыпаркаваць аўтамабіль?

Бліжэйшыя парковачныя месцы знаходзяцца ўздоўж вул. Карла Маркса (паркоўка платная)

Ці можна знаходзіцца ў музеі ў верхнім адзенні?

Правілы наведвання музея не прадугледжваюць наведванне экспазіцыі ў верхнім адзенні. Яго неабходна пакінуць у гардэробе.

З якімі рэчамі знаходзіцца ў музейных залах нельга?

Усе сумкі, заплечнікі і пакеты памерам больш за 30х40х20 см, а таксама, парасоны неабходна здаць у гардэроб ці пакінуць у камеры захоўвання. Бутэлькі з вадой праносіць на экспазіцыю нельга, піць ваду можна ў вестыбюлі ці музейным кафэ на першым паверсе.

Ці можна наведваць экспазіцыю музея з дзіцячай каляскай?

Так, мы рады наведвальнікам узроставай катэгорыі 0+. 

Ці ёсць зніжкі на набыццё ўваходнага білета для пенсіянераў?

Ільготы (зніжка 50% на ўваходныя білеты) для людзей пенсійнага ўзросту ў музеі прадугледжаны ў першы панядзелак кожнага месяца.

Якія ўмовы створаны для наведвання людзей з абмежаванымі магчымасцямі?

Для бесперашкоднага вывучэння экспазіцыі на верхніх паверхах у музеі ёсць спецыяльны пад’ёмнік. Калі ён неабходны для Вашага візіту ў музей, калі ласка, патэлефануйце адміністратару экскурсійнага бюро: +375 17 397 01 63,  +375 25 667 78 19.

У экспазіцыі новага корпуса знаходзяцца спецыяльныя карціны і скульптуры для тактыльнага вывучэння, абсталяваныя гукавым запісам з падрабязным апісаннем твораў.

Ці існуе ў музеі дзень бясплатнага наведвання?

Першы панядзелак месяца – дзень ільготнага наведвання (зніжка 50% на ўваходныя білеты).

Ці ёсць у музеі аўдыягід?

Паслуга аўдыягіда аплачваецца пры наведванні ў сувенірным кіёску музея. Аўдыягіды па пастаяннай экспазіцыі музея даступныя на беларускай, рускай, англійскай і кітайскай мовах.

Як мне трапіць на экскурсію?

У экскурсійным бюро адбываецца запіс арганізаваных груп ад пяці чалавек і індывідуальных экскурсій (груп да пяці чалавек).

Запісвацца неабходна як мінімум за тыдзень да меркаванага візіту па  тэлефонах: +375 17 397 01 63,  +375 25 667 78 19

У рамках акцый і спецыяльных мерапрыемстваў музей нярэдка наладжвае зборныя экскурсіі па ўваходным білеце ў музей.