ВЫСТАВА “БАГI I ГЕРОI СТАРАЖЫТНАЙ ГРЭЦЫI Ў АФОРТАХ IАГАНА ГЕНРЫХА ЦIШБЕЙНА”

ВЫСТАВА “БАГI I ГЕРОI СТАРАЖЫТНАЙ ГРЭЦЫI Ў АФОРТАХ IАГАНА ГЕНРЫХА ЦIШБЕЙНА”

Музей Дом Ваньковічаў

24 красавіка 2026 года ў 17.00 у філіяле Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь – музеі “Дом Ваньковічаў. Культура і мастацтва першай паловы XIX стагоддзя” (г. Мінск, вул. Інтэрнацыянальная, 33а), адбудзецца ўрачыстае адкрыццё выставы “Багі і героі Старажытнай Грэцыі ў афортах Іагана Генрыха Цішбейна”.

Выстава прэзентуе корпус гравюр XVIII ст. з выявамi сюжэтаў са старажытнагрэчаскай міфалогіі і побыту, выкананых на паперы вержэ у тэхніках афорта і ручной гравіроўкі.

З`яўленне гэтых твораў стала магчымым дзякуючы супрацоўніцтву трох выбiтных людзей свайго часу. Першы з іх – сэр Уільям Дуглас Гамільтан (1730–1803), брытанскі дыпламат, надзвычайны пасланнік Вялікабрытаніі пры неапалітанскім каралеўскім двары (1764–1799), вядомы вулканолаг і сейсмолаг, археолаг і калекцыянер. Натхнены знаўца антычнай культуры, Гамільтан актыўна ўдзельнічаў у раскопках старажытнагрэчаскiх некропаляў на поўдні Апенінскага паўвострава і Сіцыліі, а яго першую калекцыю антычнага мастацтва ў 1772 г. набыў Брытанскі музей у Лондане. Да пачатку 1790-х гг. Гамільтан здолеў сабраць новую калекцыю, тады ж пажадаўшы падрыхтаваць прадстаўнічае выданне – шматтомны каталог з замалёўкамі з антычных ваз. Ідэю дыпламата горача падтрымаў славуты нямецкі паэт і драматург, аўтар “Фаўста” і “Пакутаў юнага Вэртэра”, Iаган Вольфганг фон Гётэ (1749–1832), які ў 1786–1788 гг. падарожнічаў па Італіі і працяглы час знаходзіўся ў Неапалітанскім каралеўстве. У якасці стваральніка малюнкаў і афортаў для будучага каталога Гётэ парэкамендаваў Гамільтану свайго блізкага сябра разам з якім здзяйсняў гран-тур – Іагана Генрыха Вільгельма Цішбейна (1751–1829), выбітнага нямецкага (гесенскага) мастака-акадэміста, таленавітага малявальшчыка i гравера, якi па прыбыцці ў Неапаль (1787) выконваў прыкметную ролю ў асяроддзi дзеячаў мастацтва пры каралеўскім двары, а ў 1789–1799 гг. узначальваў неапалітанскую Акадэмію мастацтваў.

У 1790-х гг. у Неапалі былі паслядоўна падрыхтаваны і надрукаваны 4 тамы выдання пад назвай “Калекцыя гравюр са старажытных ваз, у асноўным грэчаскай работы, знойдзеных у грабніцах каралеўства Абедзвюх Сіцылій, але галоўным чынам у наваколлях Неапаля на працягу 1789–1790 гг., якія зараз знаходзяцца ў валоданні сэра У. Гамільтана... 

Неўзабаве пасля выхаду ў свет “Калекцыя” стала настольнай кнігай антыквараў, яе ілюстрацыі аказалі прыкметны ўплыў на многіх мастакоў свайго часу, спрыяючы развіццю неакласіцызму ў еўрапейскім мастацтве XIX ст. Асаблівую культурную значнасць выданню надаў сумны факт: у снежні 1798 г. падчас транспарціроўкі ваз у Вялікабрытанію карабель, які іх перавозіў, разам з грузам затануў ля астравоў Сілі.

У экспазіцыі выстаўкі “Багі і героі Старажытнай Грэцыі ў афортах Іагана Генрыха Цішбейна” будуць прадстаўлены каля 30 твораў з 3-га тома “Калекцыі”, якія зараз знаходзяцца ў зборы Беларускага геаграфічнага таварыства. Выстаўка – першая сумесная ініцыятыва НММ РБ, БелГТ і культурнага адукацыйнага праекта “Арт-повад”.

 

Куратары выставы:

Трафiмава Марына Уладзiмiраўна – вядучы навуковы супрацоўнік аддзела навукова-асветнiцкай работы Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь;

Скварцова Iрына Мiкалаеўна – кандыдат мастацтвазнаўства, дацэнт, загадчык аддзела выяўленчага i дэкаратыўна-прыкладнога мастацтва Iнстытута мастацтвазнаўства, этнаграфii i фальклору iм. К. Крапiвы дзяржаўнай навуковай установы «Цэнтр даследаванняў беларускай культуры, мовы i лiтаратуры Нацыянальнай акадэмii навук Беларусi», член ГА «БелГТ».

іншыя выставы
Рэпрадукцыі з твораў Марка Шагала – дар Надзі Лежэ
Рэпрадукцыі з твораў Марка Шагала – дар Надзі Лежэ

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Лепшыя дыпломныя работы выпускнікоў Мінскага дзяржаўнага мастацкага каледжа імя А.К. Глебава
Лепшыя дыпломныя работы выпускнікоў Мінскага дзяржаўнага мастацкага каледжа імя А.К. Глебава

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Спадчына Беларусі
Спадчына Беларусі

Музей беларускага народнага мастацтва

Мікалай Залозны. Палітра жыцця
Мікалай Залозны. Палітра жыцця

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь