Пасланнікі веры. Іканапіс і алтарны жывапіс са збору Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь

Пасланнікі веры. Іканапіс і алтарны жывапіс са збору Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь Выставачны корпус

У Мастацкім музеі з 22 ліпеня 2026 г. пачынае працу выстава “Пасланнікі веры. Іканапіс і алтарны жывапіс са збору Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь”, якая прысвечана паслядоўнікам і вучням Ісуса Хрыста – апосталам (ад грэч. ἀπόστολος – пасланнік, прапаведнік). У калекцыі музея знаходзяцца выбраныя творы XVII–XIX стст., што раней уваходзілі ў комплексы іканастасаў, якія не захаваліся да нашага часу ў першапачатковым выглядзе.

Вобразы і лёсы першых паслядоўнікаў і вучняў Ісуса Хрыста сталі прыкладам для пераймання шматлікім святым і праведнікам, якія прынялі Божае Адкрыццё. Кожны з іх прысвяціў сваё жыццё служэнню біблейскай праўдзе і будаўніцтву Царквы на зямлі, апосталы сталі сведкамі жыцця, пакарання смерцю і Уваскрэсення Ісуса Хрыста. Яны самааддана прапаведавалі новае веравучэнне, пакінулі пісьмовыя працы, якія сталі крыніцай шматлікай багаслоўскай літаратуры.

У рэлігійным жывапісе апосталы паўстаюць звернутымі да Спаса Уседзяржыцеля, які сядзіць на троне, размешчанага ў цэнтры дэісуснага рада іканастаса. Дэісус (з грэч. – Маленне) увасабляе ідэю заступніцтва вышэйшых Нябесных сіл у асобе Найсвяцейшай Дзевы Марыі, прапаведніка Іаана Прадцечы і іншых святых перад Хрыстом за чалавецтва ў дзень Страшнага суда. Даследчыкі адзначаюць, што для беларускага варыянта Дэісуса характэрна не пакланенне бажаству, а тэма перадачы і ўспрымання апосталамі вучэння Хрыста з наступнай яго трансляцыяй чалавецтву.

У пошуку абароны і заступніцтва звяртаюцца святыя і звычайныя вернікі на працягу жыцця да Маці Божай як выратавальніцы роду чалавечага – “цёплай заступніцы свету халоднага”, па словах паэта. На выставе знаходзіцца вобраз Маці Божай Жыровіцкай са святымі, якія стаяць перад ёй у маленні. Экспазіцыя прадстаўляе розныя варыянты выяў пакланення Уседзяржыцелю святых апосталаў, айцоў Царквы, шматлікіх хрысціянскіх паслядоўнікаў Яго вучэння. Нагляднае ўспрыманне рэлігійных дагматаў раскрываецца ў апостальскім радзе сярэдзіны XVII ст. з Дабравешчанскага храма манастыра святой Брыгіты ў Гродне, у творах канца XVII ст. іканастаса Успенскага сабора Жыровіцкага манастыра, другой паловы XVIII ст. з Шарашоўскай Прачысценскай царквы і іншых.

Дапаўняюць экспазіцыю архіўныя фота інтэр’ера Прачысценскага храма ў Шарашове, іканастаса ў Георгіеўскай царкве Давыд-Гарадка Брэсцкай вобласці, Успенскага сабора ў Жыровічах.

На выставе прадстаўлена каля 40 твораў сакральнага жывапісу XVII – пачатку XIX ст.

Выстава “Пасланнікі веры. Іканапіс і алтарны жывапіс са збору Нацыянальнага мастацкага музея Рэспублікі Беларусь” будзе экпанавацца з 22 ліпеня па 31 жніўня 2026 г. ў выставачным корпусе, чацвёртым паверсе (вул. К. Маркса, 24).

іншыя выставы
Аляксандр Семілетаў: Першы з дынастыі
Аляксандр Семілетаў: Першы з дынастыі

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Рэпрадукцыі з твораў Марка Шагала – дар Надзі Лежэ
Рэпрадукцыі з твораў Марка Шагала – дар Надзі Лежэ

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Спадчына Беларусі
Спадчына Беларусі

Музей беларускага народнага мастацтва

Мікалай Залозны. Палітра жыцця
Мікалай Залозны. Палітра жыцця

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь