Рытмы дзесяцігоддзяў: фарфор Мікалая Міхалапа з сямейнай калекцыі

Рытмы дзесяцігоддзяў: фарфор Мікалая Міхалапа з сямейнай калекцыі

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь Галоўны корпус

У зборы сям’і наследнікаў Мікалая Пракопавіча Міхалапа захавалася невялікая, але вельмі візуальна цікавая калекцыя фарфоравых вырабаў. У 1940-я – 1950-я гады Мікалай Пракопавіч, спецыяліст па кераміцы, вучань школы Штыгліца ў Пецярбургу і выкладчык аддзялення керамікі ў Віцебскім мастацкім тэхнікуме, быў кансультантам на Мінскім фарфорава-фаянсавым заводзе, не будучы ў яго штаце. Ён навучаў лепцы і фармоўцы маладых спецыялістаў, дбаў аб найхутчэйшым адкрыцці завода. Мастак і сам, захапіўшыся творчымі задачамі, шмат працаваў для сябе над формамі ваз – як трыумфальных і дэкаратыўных, так і бытавых для хатняга ўжытку. Ён працаваў ва ўласным стылі, як і да вайны, паступова выпрацаваўшы сваю канцэпцыю нацыянальных вобразаў, прапаноўваў матывы старажытных і сучасных класічных і народных узораў, стварыўшы цэлую серыю – своеасаблівую сюіту з беларускіх “брэндаў” – вазы “Бульба”, “Лянок”, “Кукуруза”, “Дурніцы”, “Струмень”. Мікалай Пракопавіч сказаў сваё прачулае лірычнае слова пра Беларусь, пра яе прыроду, тонка падабраўшы адпаведную нагодзе каларыстыку: празрыстыя, амаль акварэльныя фарбы перадаюць і няяркае хараство летняга дня, і спакой на палях, і вячэрні туманны прыцемак, і загадкавыя багны балот. Мастак шукаў розныя варыянты танальнасці, з захапленнем эксперыментуючы ў разнастайных станах. Міхалап на рэдкасць пастаянны ў сваіх прыхільнасцях ва ўслаўленні радасцей і паэзіі мірнага жыцця. Пры гэтым трэба ўлічваць тэхнічныя абмежаванні маладога мінскага завода, да якіх майстар вымушаны быў прыстасоўваць свой стыль.

Сам аўтар не даваў назвы сваім творам і не выстаўляў іх, так што глядач убачыць іх упершыню. Назвы вазам тонка і паэтычна дадзены праўнучкай мастака – кандыдатам гістарычных навук Анастасіяй Скеп’ян.

Формы гэтых ваз – простыя, немудрагелістыя, плаўныя, цякучыя і чароўныя, цёплыя навобмацак, сапраўды беларускія. Міхалап эксперыментаваў з палівамі, дабіваючыся іх натуральнага прыроднага гучання, цёмна-зялёнага колеру жухлай травы, далікатна-блакітнага, таямнічага балотнага. У некаторых ён абганяе час, развіваючы неўласцівыя яму раней традыцыі постмадэрнізму. Асабліва прыгожая ваза “Лянок”, якая нагадвае снапок льну, перавязанага ля падножжа жгутом і сцёбламі 
зялёна-блакітнага колеру, які цягнецца ў вышыню да блакітных кветачак. Форма вазы “Кукуруза” адсылае да традыцый еўрапейскага фарфору ў індывідуальнай міхалапаўскай транскрыпцыі.

Мастак-кераміст любіў кобальты і розныя адценні сіняга, шарападобныя формы пасудзін без узораў з налепамі. Такі мінімалізм быў новы нават для прагрэсіўных 1960-х.

Арыгінальная эксперыментальная кераміка Міхалапа азначае сабой пошукі сапраўды беларускага нацыянальнага аўтарскага стылю і найбольш адэкватна і поўна адлюстроўвае яго.

Выстава “Рытмы дзесяцігоддзяў: фарфор Мікалая Міхалапа з сямейнай калекцыі” арганізавана ў рамках круглага стала, прысвечанага 140-годдзю з дня нараджэння першага дырэктара музея, мастака-кераміста Мікалая Пракопавіча Міхалапа (1886–1979).

іншыя выставы
Я слухаў мора
Я слухаў мора

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Барыс Аракчэеў. Да 100-годдзя з дня нараджэння мастака
Барыс Аракчэеў. Да 100-годдзя з дня нараджэння мастака

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь

Выстава дзіцячых творчых работ «Мы малюем Магілёў»
Выстава дзіцячых творчых работ «Мы малюем Магілёў»

Музей В.К. Бялыніцкага-Бірулі

Гармонія свету неглюбскіх ткачых
Гармонія свету неглюбскіх ткачых

Нацыянальны мастацкі музей Рэспублікі Беларусь